SEREBRAL PALSİ
Serebral Palsi (SP), bebeklik döneminde ve öncesinde çocuğun beyin dokusunda oluşan hasara bağlı olarak duruş, hareket ve denge bozukluğu ile karakterize bir hastalıktır. En sık neden erken doğumdur. Erken doğum sonrası çocuğun beyin dokusunun oksijensiz kalması beyin dokusunda hasara neden olur. Bu zedelenme ilerleyici değildir ancak çocuğun yürüme, denge kurma ve hareketlerindeki güçlük zamanla artabilir. SP’de görülen sorunlar tablo.1 gösterilmiştir.
Beyindeki hasarı iyileştirecek bir tedavi yöntemi henüz bulunamamıştır. Ancak SP'li çocuğun tablo 1 ifade edilen sorunlarının her biri için çeşitli tedaviler mevcuttur. Sorunlar çok çeşitli olduğundan dolayı tek bir uzmanın SP’li çocuğu tedavi etmesi söz konusu değildir. Tedavi ekibinde sorunla ilişkili uzman hekimin bulunması ve çocuğa özel tedavi planlanması gerekmektedir.
Tablo 1. SP de görülen başlıca sorunlar
|
Hareket güçlüğü |
|
Spastisite (kaslarda aşırı gerginlik) |
|
Kaslarda güçsüzlük |
|
Denge kusuru |
|
Görme bozukluğu ve şaşılık |
|
Dikkat ve algı bozuklukları |
|
İstem dışı hareketler |
|
Havale (nöbet) |
|
Zekâ sorunları |
|
İşitme sorunları |
|
Konuşma güçlüğü |
|
Beslenme bozukluğu ve büyüme geriliği |
|
Salya akıtma |
|
Diş çürükleri |
SP’de en sık karşılaşılan sorun spastisitedir. Spastisite (kasın anormal kasılması) çocuğun hareket edebilmesini güçleştirir. Oturma, ayakta durma ve yürüme sırasında anormal postür ortaya çıkar. Bu durum çocuğun hareket esnasında aşırı enerji harcanmasına yol açar. Anormal postür, kontraktür (eklem sertliği) oluşumunu hızlandırır. Kontraktür, deformitelere (eklemde şekil bozukluklarına) neden olur. Bası yaraları ve ağrı da ortaya çıkabilir.
SP’de kas- iskelet sistemi sorunlarının tedavisinde medikal tedaviden, fizyoterapi yöntemlerinden, cerrahi tedavilerden ve spastisiteyi azaltmak amacıyla botulinum toksin uygulamalarından yararlanılır. Özellikle sınırlı sayıda kasta tespit edilen kasılmaların tedavisinde lokal uygulanan botulinum toksin enjeksiyonlarının etkinliği yapılan bilimsel çalışmalarda gösterilmiştir. Bu uygulamalar fizyoterapi gibi diğer tedavi yöntemlerinin etkinliğini arttırmaktadır. Botulinum toksin uygulamaları, klavuz eşliğinde uygulanması önerilmektedir. (video 1; https://www.youtube.com/watch?v=b0Uzz_xmZBY)
(video 2; https://www.youtube.com/watch?v=-H9lOIx3Ok)
(video 3; https://www.youtube.com/watch?v=f_3O0Rg4ifM)