ROMATİZMA VE İLAÇ TEDAVİSİ
Hareket sisteminde eklem ve eklem çevresindeki problemleri ortadan kaldırmak veya azaltmak amacıyla çeşitli ilaçlar kullanılmaktadır. Hastanın şikâyetlerini azaltmak amacıyla (semptomatik ilaçlar) kullanılan kısa etkili ilaçlar olduğu gibi, bazı kötü seyri olabilen iltihabi romatizmal hastalıklar için uzun etkili ilaçlar kullanılmaktadır. Bu ilaçlar; basit analjezikler, steroid olmayan antiinflamatuvarlar, steroidler, kas gevşeticiler, osteoporoz (kemik zayıflığı) ilaçları, hastalıkları modifiye edebilen uzun etkili ilaçlar, biyolojik tedaviler ve vitamin takviyeleri olarak sınıflandırılabilir.
Basit analjezikler içinde en iyi bilineni parasetamoldur. Kas iskelet sistemi ağrılarında ilk etapta kullanılan ilaçlardandır. Ateş düşürücü etkisi de bulunmaktadır. Erken evre osteoartrit (kireçlenme), ağrılı tüm kas iskelet sistemi bozuklukları, iltihablı romatizmalarda ağrıyı azalmak amacıyla sıklıkla kullanılır. Etki süresi kısa süredir. Yan etki profili diğer ilaçlara kıyasla daha azdır.
Steroid olmayan anti inflamatuvar ilaçlar, hem ağrı kesici hem de iltihap giderici etki yapar. Yaygın kullanımı bulunmaktadır. Asetil salisilik asit’in elde edilmesiyle birlikte yaklaşık 100 yıldır kullanılmaktadır. Türkiyede, tüm ilaç kullanımı içinde %5’lik bir yeri vardır. Çok farklı formları bulunmaktadır. Ağızdan alınabilir, deri üzerine veya kas içine uygulanabilir. Bazının etki süresi ve iltihabı giderici özellikleri birbirinden farklıdır. En belirgin yan etkileri midede, böbrekte ve karaciğerde gösterir. Kabızlık yapabilir. Mide şikâyeti olan kişilerde, hamilelerde ve çoklu ilaç kullanımı olanlarda dikkatli kullanılmaktadır. İltihabi vücut bölgesinde iltihabı azaltırken, vücudun diğer sağlıklı hücrelerine de zarar verilebilir.
Kas gevşetciler, özellikle ağrılı kas spazmlarında kullanılır. Diğer ağrı kesicilere kıyasla etkilerini daha geç gösterirler. Günlük kullanım şekilleri farklılık gösterir. En önemli yan etkisi sedasyon yapmasıdır. Yanı sıra ishal yapabilir. Dikkat gerektiren iş ile meşgul olan kişiler kas gevşetici ilaçlar kullanırken dikkatli olmalıdırlar. Kas gevşeticiler uzun süre kullanılmamalıdır.
Steroidler(kortizon), iltihabı romatizmal hastalarda hekimler için can simiti gibi vazife görür. İltihabı baskılama etkisi diğer ağrı kesici ilaçlara kıyasla yaklaşık 30 kat daha çok güçlüdür. Etkisi hızlı başlar. Ancak yan etki problemleri nedeniyle diğer ağrı kesicilere kıyasla sadece hekim kontrolünde kullanılmalıdır. Özellikle, şeker ve tansiyon hastaları bu ilacı hekiminin tavsiyeleri doğrultusunda ve tarif edildiği şekilde dikkatli kullanmalıdır. Vücuttaki yaygını evimizde çıkan bir yangına benzetebiliriz. Bu durumda yaygına müdahale eden itfayeciler evdeki diğer eşyalarının zarar görmesine veya ıslanmasını dikkate almazlar. Steroid kullanımı bu duruma benzetilebilir. Steroidler normal şartlarda vücutta üretilir. Kullanırken vücutta steroid üretim ritmine göre verilirse yan etki profili en aza indirilir. İhtiyaca göre mümkün olduğu en kısa sürede steroid dozu azaltılarak kesilmelidir.
Osteoporoz tedavisinde kullanılan ilaçları, kalsiyum ve D vitamini preparatları, kemik yıkımı azaltan ve kemik yapımını arttıran ilaçlar olarak sınıflandırabiliriz. Hangi ilaçın kullanılacağı tespit edilen kemik zayıflığı düzeyi belirlemektedir. En temel tedavi kalsiyum ve D vitamini takviyeleridir. Diğer tedaviler içinde en sık kullanılanlar ise kemik yıkımını durduran ilaçlardır. Bu ilaçlar yavaş etkili ilaçlardır ve etkilerini aylar içerisinde gösterirler. Bunlar içinde en sık kullanılanlar bisfosfanatlardır. En sık yan etki ağızdan alındığında ortaya çıkan mide bağırsak sistemi sorunlarıdır. Hasta bu ilaçları aç iken almalı ve en az 30 dakika ayakta veya oturur pozisyonda kalmalıdır.
İltihabı romatizmal ilaçlara arasında en sık kullanılanlar metotreksat, hidroksiklorokin, sulfasalazin, lenflunamid ve biyolojik tedavileridir. Bu ilaçlar, hastalığın seyrini değiştirebilen, ancak yavaş etki gösteren ilaçlardır. Bu ilaçlar etkilerini bağışıklık sistemini düzenleyerek gösterirler. Bazıları immum sistemi baskılayabilir. Verem, kanser ve bazı mikroorganizmalar için risk oluşturabilirler. Bu ilaçlar verilmeden önce risk teşkil eden hastalarda, bir takım tetkikler yapılarak bu mikroorganizmalar ve kanser açısından taranmalıdır. Belli aralıklarla rutin kan testleri yapılıp, ilaç toksitesi araştırılmalıdır.