BOTOKS
Botoks (Botilinum toksini), klostiridyum isimli bir mikroorganizmadan elde edilen bir ilaçtır. Botoks kontrakte (kasılmış) kasın gerginliğini azalttır. Etkisini kasın kasılmasını sağlayan sinirin fonksiyonlarını bozarak yapar. Böylelikle aşırı kasılmalar azaltılmış olur. Bu etki 3-6 ay boyunca sürer. Enjeksiyon bölgesinde uyuşukluk hissi, güçsüzlük ve şişlik en yaygın yan etkileridir. İnmeli ve serebral falsili hastalarda kasların aşırı gerginliğini azaltmak amacıyla uygulanır. Bu hastalarda beyin dokusunda oluşan hasar sonucu, refleks olarak kaslarda istemsiz bir kasılma ortaya çıkar. Kasılmalar hastanın hareketini zorlaştırır. Hasta kaslarını kontrol edemediği için rehabilitasyon uygulamaları olumsuz etkilenir. Bazen kasılmalar o kadar şiddetli olur ki, yatak yaralarına neden olabilir.
Çocuklar ve erişkinler, beyin dokusu hasarına farklı yanıtlar verir. Çocuklar ortaya çıkan felç tablosuna daha iyi yanıt verirler. Ancak uzun süre kasılmış olan kasın büyümesi yavaşlar, kısalan kas eklemlerde şekil bozukluklarına neden olur. Bu durum günlük yaşam aktivelerini özellikle de yürümeyi olumsuz etkiler. Kasılmalar yaygın ise ilaçlardan yararlanılır, ancak bölgesel ise botoks uygulaması için idealdir. Botoks kasın gevşemesini sağlar, cihaz kullanımını kolaylaştırır ve egzersizlerin yapılmasına olanak sağlar. Uygulamalar Ultrasonografi ve EMG eşliğinde yapılmalıdır. EMG eşliğinde yapmak hasta için ağrılıdır. Ultrasonografi eşliğinde yapılması daha pratik ve konforludur. Botoks gerekli olduğu durumlarda en az 3 ay sonra uygulanmalıdır. Bazı hastalar birkaç enjeksiyon sonrası tekrar enjeksiyona ihtiyaç duymazlar. Genellikle 10 yaşına kadar, ihtiyaç duyulduğunda bu enjeksiyonlar yapılabilir. Çok sayıda yapılan enjeksiyonlarda, ilacın etkisinde azalma görülebilir.
Erişkinlerde inme sonrası iyileşme süreci çocuklardan biraz farklılık gösterir. İyileşme ilk 3 ay ile 1 yıl içinde en fazladır. Rehabilitasyonun yoğun uygulandığı bu dönemde, egzersizlerin daha iyi yapılması için refleks olarak kasılmış kaslara botoks uygulanabilir. Araştırmalarda botoks uygulanmış ve fizik tedavi almış hastaların iyileşme sonuçlarının daha iyi olduğu görülmüştür. Hem inme hem hem de serebral falsi’in tedavisi, konunun uzmanları tarafında düzenlenmelidir. Aksi takdirde olumsuz sonuçlarla karşılaşılabilir. Her hasta botoks tedavisi için uygun değildir.
İnme ve serebral falsi dışında baş boyun bölgesi istemsiz kasılmalarda botoks yapılabilir. Tortikolis ( boyunda eğrilik) hastalığında botoks uygulamaları oldukça yararlıdır. Yine boyun bölgesi inatçı kulunç ve migren tedavisinde botoks enjeksiyonları faydalıdır.